100 zł, Żubr, 1977

Rok emisji monety: 1977
Nakład monety: 30.000
Metal: srebro
Waga monety: 16,5 g
Średnica monety: 32 mm

Awers monety: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Ludowej, po bokach orła oznaczenie roku emisji 19-77, pod orłem napis: ZŁ 100 ZŁ. Znak mennicy pod łapą orła. W otoku napis: POLSKA/RZECZPOSPOLITA/LUDOWA.

Rewers monety: Wizerunek żubra stojącego na trawie. W otoku napis OCHRONA. U dołu napis: ŚRODOWISKA.

Projektant monety: St. Wątróbska/W. Czerwosz

Źródło: monety numizmatyczny.blox

Żubr należy do rodziny pustorogich. W dawnych czasach zamieszkiwał lasy mieszane, na terenach z podmokłymi polanami i bagnami. Wskutek intensywnych polowań od dawnych czasów, stał się gatunkiem nielicznym. Do pierwszej wojny światowej jedynie w Puszczy Białowieskiej zachował się podgatunek żubr nizinny (bonasus bonasus). Wskutek działań wojennych i kłusownictwa ostatnie żubry w Puszczy Białowieskiej wybito prawdopodobnie w 1919 roku.

Drugi podgatunek czyli żubr górski lub kaukaski (bonasus caucasicus), o mniejszych rozmiarach, padł około 1925 roku. Z zachowanych w ogrodach zoologicznych i zwierzyńcach żubrów, które pochodziły z Puszczy Białowieskiej, udało się rozmnożyć ten gatunek i wprowadzić we wrześniu 1925 roku parę sztuk z powrotem do rezerwatu w Puszczy Białowieskiej. W 1955 roku, czyli po 26 latach, pierwsze stado żubrów wypuszczono na wolność.

Ciekawostką jest, iż w okresie PRL-u emitowane były nie tylko piękne monety ale także piękne banknoty. Przeciętnie raz na 10 lat NBP emitowaał nową serię banknotów obiegowych. Wynikało to z kilku przyczyn, min inflacji, słabego zabezpieczenia banknotów, czy wreszczcie zwykłej potrzeby zmian. NAjciekawszym źródłem informacji o polskich banknotach jest katalog banknotów polskich pana Miłczaka. Tańśzą wersją jast katalog banknotów p. Fiszera.

Obecnie już nie grozi żubrowi zagłada. W 1970 roku na świecie żyło 1222 sztuk żubrów. Polska zajmuje pierwsze miejsce w utrzymaniu tego gatunku i pod względem liczby żubrów żyjących w rezerwatach. Długość głowy i tułowia żubra wynosi 2,4 do 3,5 metra, ogona 60 do 80 cm, wysokość w kłębie 1,8 do 2 metrów, a waga może sięgać do 1000 kg i więcej. Żubr żywi się roślinami zielnymi, liśćmi, gałązkami i korą drzew. Samica po około 265 dniach ciąży rodzi latem jedno, rzadziej dwa młode, które są przy matce rok lub dwa.

Źródło: Numizmatyka - portal numizmatyka.eblog.pl

100 zł, Ryś (Ochrona Środowiska) - próba, 1979

100 zł, Ryś (Ochrona Środowiska) - próba, 1979




Źródło: Portal numizmatyczny numizmatyka.interia.pl
Awers monety: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Ludowej, po bokach orła oznaczenie roku emisji 19-79, pod orłem napis: ZŁ 100 ZŁ. Znak mennicy pod łapą orła. W otoku napis: POLSKA/RZECZPOSPOLITA/LUDOWA.

Rewers monety: Wizerunek rysia stojącego na trawie, za ogonem napis PRÓBA (wypukły). W otoku napis OCHRONA. U dołu napis: ŚRODOWISKA.

Projektant monety: Stanisława Wątróbska

Rok emisji monety: 1979
Nakład monety: 4100 szt.
Metal: Ag 625
Waga monety: 16,5 gŚrednica monety: 32 mm
Ryś (Lynx lynx) jest największym przedstawicielem kotowatych w Europie. Długość jego głowy i tułowia wynosi łącznie 70 – 130 cm, ogona 15 – 30 cm, wysokość na wysokości barku około 65 cm, a masa waha się w granicach 16 – 38 kg. Tułów rysia jest krępy, a kończyny długie i silne, uzbrojone w wysuwane, mocno zakrzywione pazury. Futro rysia jest miękkie i puszyste, barwy szaro rudawej z brunatnymi cętkami i plamkami na grzbiecie, bokach i łapach. Uszy zakończone są pędzelkami sztywnych włosów, a na policzkach znajdują się bokobrody z dłuższej sierści, przy czym ozdoby te nie występują u wszystkich osobników tego gatunku. Piętą achillesową rysia jest słabo rozwinięty zmysł węchu, za to dobrze rozwinięte są słuch i wzrok.
Sprawnie wspina się po drzewach, dobrze skacze i szybko biega na krótkich dystansach. Miękkie i szerokie stopy umożliwiają mu bezszelestny chód i utrzymywanie się na śniegu. Poluje nocą z zasadzki i z podchodu. Często siedzi bez ruchu na grubej gałęzi drzewa, z której skokiem rzuca się na swą ofiarę. Zimą w poszukiwaniu pożywienia niekiedy odbywa dalekie wyprawy. Żywi się głownie leśnymi gryzoniami, zającami, ptactwem, młodymi dzikami, sarnami, oraz jeleniami. Ruja zwana potocznie marcowaniem przypada w lutym, bądź w marcu. Samica po 70 – 74 dniach ciąży koci się. W jednym miocie jest od 2 do 3, rzadko 5 młodych, które rodzą się ślepe. Przy matce pozostają do roku. W Polsce ryś jest zwierzęciem łownym, objętym okresową ochroną. Występuje nielicznie przede wszystkim w Karpatach, oraz puszczach: Białowieskiej, Augustowskiej oraz Knyszyńsko – Białostockiej.
Źródło: numizmatyka monety polskie

100 zł, Niedźwiedzie próba

100 zł, Niedźwiedzie próba



Źródło: Portal numizmatyczny monety interia.pl


Niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) że jest masywnym zwierzęciem, na małych dystansach potrafi osiągnąć dość dużą szybkość. Jego masa waha się najczęściej od 100 do 400 kg. Niedźwiedź jest dobrym pływakiem, ma świetnie rozwinięty słuch, węch, słabszym zmysłem jest wzrok. Jego kończyny są mocno zbudowane, uderzeniem potrafi zabić konia. Futro ma różne odcienie brązu, bywa czasem kremowe i czarne. Niedźwiedź mieszka w trudno dostępnych lasach pierwotnych nizinnych, jak i górskich.

A co jak znudzi się nam zbieranie monet. Albo brak środków pienięznych zmusi nas do sprzedaży naszej kolekcji. Wtedy udajeemy się zwykle do punktu skupu monet. Ale gdzie warto sprzedać nasze monety. Możemy sprzedać monety przez serwis allegro. To wymaga jednak dodatkowej pracy i trzeba zapłacić prowizję. Alternatywa to punkt skupu monet oferowany przez wyspecjalizowane sklepy numzimatyczne. W zamian za niewielką prowizję sklepy takie skupią monety i zapłacą podtatek PCC od skupu monet.

Prowadzi nocny tryb życia, jednak w okolicach bezludnych bywa również aktywny w dzień, ponieważ jego zapotrzebowanie na pokarm jest duże. Dieta jego jest dość różnorodna, ponieważ żywi się zielonymi i podziemnymi częściami roślin, żołędziami, owsem, miodem, owadami, rybami, żabami, jajami ptaków, oraz ssakami, które uda mu się zdobyć. Jeśli głód na dobre zagości w jego brzuchu, potrafi spowodować spustoszenie wśród owiec, bydła, a nawet koni. Z nadejściem jesiennych chłodów, niedźwiedź wybiera sobie legowisko, tak zwaną gawrę, która może się mieścić pod wykrotem, w jamie skalnej, a czasem nawet w gęstych młodnikach.

Tu zapada w odrętwienie trwające od listopada do marca, które może być jednak łatwo przerwane. W tym czasie niedźwiedź nie pobiera pokarmu. Zimą w gawrze, samica po 6 – 9 miesiącach ciąży rodzi zwykle od 1 do 3 (bardzo rzadko 4-5) młodych, mających zaledwie około 25 cm długości. Niedźwiedź brunatny żyje od 30 do 40 lat, dojrzałość płciową osiąga po 2,5 do 4 latach, a rozmnaża się co 2 lub 3 lata. W Polsce można spotkać niedźwiedzia w Bieszczadach, Tatrach i na Babiej Górze.

Źródło: prezenty monety

100 zł, Koń 1981

100 zł, Koń

Koń (Equus caballus), jest przedstawicielem rodziny koniowatych, należy do ssaków nieparzystokopytnych. Koń jest najprawdopodobniej potomkiem Konia Przewalskiego i Tarpana. Został udomowiony 3,5 tysiąca lat p.n.e. na terenach północnego Kazachstanu. Do najznakomitszych ras należą Konie Arabskie i Konie Angielskie. Koń był najpopularniejszym zwięrzęciem pociągowym. Jego długowiekową funkcję przejęły z czasem konie mechaniczne i maszyny.

Źródło: srebrne monety enumizmatyczny

Awers monety: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Ludowej, po bokach orła oznaczenie roku emisji 19-81, pod orłem napis: ZŁ 100 ZŁ. Znak mennicy pod łapą orła. W otoku napis: POLSKA/RZECZPOSPOLITA/LUDOWA.

Rewers monety: Sylwetka konia stojącego na trawie. Z lewej u dołu napis: OCHRONA/ŚRODOWISKA.Projektant monety: Stanisława Wątróbska - Frindt

Rok emisji monety: 1981

Nakład monety: 12 000 szt.

Metal: Ag 625

Waga monety: 16,5 g

Średnica monety: 32 mm

100 zł, Głuszec, 1980

100 zł, Głuszec

Głuszec (Tetrao urogallus), to ptak wielkością przypominający indyka, należy do rodziny kuraków, zamieszkujący lasy północnej i środkowej Eurazji. Samiec jest znacznie większy od samicy, przez co wyraźnie widoczny jest tu dymorfizm płciowy. Długość ciała samca to ok. 100 cm, u samicy to ok. 65 cm, rozpiętość skrzydeł u samca wynosi 135 cm, u samicy niecałe 100 cm, samiec osiąga wagę 6,5 kg, natomiast samica 2,5 kg.

Głowa, szyja i kuper są czarne z szarymi podłużnymi cętkami, natomiast skrzydła i grzbiet są brązowe. Ogon jest koloru czarnego i posiada białe plamy. Głuszce wokół oka posiadają czerwoną plamę, spód ich ciała jest czarny z drobnymi białym odcieniem, a na piersiach występuje zielonkawy, metaliczny połysk. Samica (głuszyca lub głusza) posiada ciemnobrunatne ubarwienie. Wierzch ciała pokrywa rdzawo-białe poprzeczne prążkowanie. Gardło i wole są brązowe.

Latem u samca i samicy dziób ulega złuszczeniu, a jesienią odzyskuje poprzednią grubość i wytrzymałość.Głuszce zamieszkują stare bory, posiadające gęsty podszyt, zwykle w pobliżu torfowisk. Gniazdo znajduje się najczęściej w ukryciu, w zagłębieniach terenu pod konarami drzew, w gęstych zaroślach.

Pożywienie głuszców stanowią borówki, żurawiny oraz inne owoce leśne, nasiona, owady, pąki, trawa, liście dębu, zimą natomiast są to igły drzew iglastych. Okres godowy głuszców nosi nazwę toki, który doprowadza do jednego lęgu w roku, najczęściej w maju. Samica znosi od 6do 12 jaj. Jaja wysiadywane są przez okres od 26 do 28 dni. Ciekawostką jest fakt, iż w miejscach gdzie występują głuszce oraz cietrzewie, spotykane są skrzekoty. Są one bezpłodnymi mieszańcami tych dwóch gatunków. Matką skrzekotów jest przeważnie samica głuszca, a ojcem samiec cietrzewia.Głuszec jest objęty ścisła ochroną gatunkową.

Źródło: akcesoria numizmatyczne enumizmatyczny

Awers monety: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Ludowej, po bokach orła oznaczenie roku emisji 19-80, pod orłem napis: ZŁ 100 ZŁ. Znak mennicy pod łapą orła W otoku napis: POLSKA/RZECZPOSPOLITA/LUDOWA

Rewers monety: Wizerunek głuszca siedzącego na gałęzi. Po lewej stronie w otoku napis: OCHRONA/ŚRODOWISKA.

Projektant: Stanisława Wątróbska

Rok emisji: 1980
Nakład: 18 000 szt.
Metal: srebro (Ag 625)
Waga: 16,5 g
Średnica: 32 mm

100 zł, Bocian, 1977

100 zł, Bocian

Awers monety: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Ludowej, po bokach orła oznaczenie roku emisji 19-82, pod orłem napis: ZŁ 100 ZŁ. Znak mennicy pod łapą orła. W otoku napis: POLSKA/RZECZPOSPOLITA/LUDOWA.

Rewers monety: Wizerunek bociana stojącego na trawie z podniesioną lewą łapą. W otoku napis OCHRONA ŚRODOWISKA.

Projektant monety: Stanisława Wątróbska - Frindt

Rok emisji monety: 1982
Nakład monety: 12 000 szt.
Metal: srebro (Ag 625)
Waga monety: 16,5 gŚrednica monety: 32 mm

Źródło: numizmatyka phu enumizmatyczny.pl

Bocian biały w Polsce występuje dość powszechnie. Jego gniazda można spotkać wszędzie za wyjątkiem gór. Szybujący w powietrzu, z wyciągniętą szyją, klekocący w gnieździe, lub też kroczący powoli po łące jest charakterystyczny dla polskiego krajobrazu. Najczęściej zakłada gniazda na domach, stodołach, stajniach, słupach, lub w pobliżu zabudowań, na topoli, dębie i wierzbie. Do tego stopnia zbliżył się do człowieka, że bardzo rzadko można znaleźć jego gniazdo na samotnym drzewie z dala od zabudowań ludzkich.

Bocian przylatuje do nas na wiosnę. Jego pokarmem wbrew powszechnemu przekonaniu, są nie tylko żaby, lecz także owady (m.in. chrząszcze), gady, myszy i krety. Dorosły bociek jest biały, tylko pokrywy skrzydłowe, oraz lotki są w kolorze czarnym, natomiast dziób i nogi są czerwone. Młode w miejscu barw czarnych mają ciemnobrunatną, a dziób i nogi brunatno czarne. Bocian biały (podobnie jak czarny) w Polsce jest gatunkiem chronionym.

TAGI: monety, numizmatyka

1.000 zł, Sowa - próba, 1986 rok

1000 zł, Sowa
Sowa błotna, jest dość szeroko rozpowszechnionym gatunkiem, ponieważ zajmuje całą półkulę północną i zimą zalatuje aż do Indii. W Polsce stwierdzono jej nieliczne lęgi na północnym wschodzie. Sowa błotna zakłada gniazda na ziemi na trawiastych bagnach, młakach, łąkach i piaszczystych wydmach. Składa od 4 do 8 jaj, poluje głównie na drobne ssaki, przeważnie gryzonie, które stanowią 90 % menu. W krajach północnych zjada przeważnie lemingi. Sowa błotna posiada niewielkie „uszka”, jej oczy są koloru żółtego, a na piersiach ciemniejsze pióra układają się w podłużne kreski. Na zimowisko odlatuje od nas w okresie od września do listopada, a wraca w marcu lub kwietniu. Ciekawostką dotyczącą tego gatunku jest fakt, iż podczas przelotów i w zimie można niekiedy zobaczyć stada złożone aż z około 200 osobników.

Źródło: monety złote enumizmatyczny.pl

Rok emisji monety: 1986
Nakład monety: 6 000 szt.
Metal: srebro (Ag 750)
Waga monety: 16,5 gŚrednica monety: 32 mm

Awers monety:
Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Ludowej, po bokach orła oznaczenie roku emisji 19-86, pod orłem napis: ZŁ 1000 ZŁ. Znak mennicy pod łapą orła. W otoku napis: POLSKA/RZECZPOSPOLITA/LUDOWA.

Rewers monety: Wizerunek sowy siedzącej na gałęzi, pod gałęzią po prawej stronie, napis PRÓBA (wypukły). W otoku napis OCHRONA ŚRODOWISKA.

Projektant monety: Stanisława Wątróbska-Frindt / Ewa Tyc-Karpińska

Monety srebrne 20 zł, Węgorz

20 zł, Węgoz Europejski

Rok emisji : 2003
Nakład: 28 000 szt.
Metal: srebro (Ag 925)
Waga : 28,28 g
Średnica : 38,61 mm
Projektant monety: Ewa Tyc-Karpińska

Węgorz europejski (Anguilla anguilla), to ryba z rodziny węgorzowatych, z rzędu węgorzokształtnych. Osiąga długość od 100 do 150 cm, samce zazwyczaj są mniejsze i osiągają długość od 50 do 70 cm (tzw. sznurówki). Węgorze posiadają zazwyczaj ciemne, a czasem niemal czarne ubarwienie, od spodu są srebrzyste, lub żółtawobiałe.

Skóra pokryta jest grubą warstwą śluzu, a łuski, które są osadzone głęboko, są drobne i elipsoidalne.Węgorz występuje w rzekach i jeziorach Europy Środkowej, jak i Zachodniej oraz w środkowej części Oceanu Atlantyckiego i we wszystkich morzach europejskich. Najchętniej przebywa w ciepłych oraz obficie zarośniętych miejscach, o dnie mulistym, chociaż można go również spotkać w wartkich rzekach o dnie kamienistym, bogatych w różnego rodzaju kryjówki, takie jak podmyte brzegi, korzenie drzew.

tagi: monety, numizmatyka

Węgorz nie ma sprecyzowanego środowiska naturalnego.W skład jego menu wchodzi najczęściej fauna denna, czyli bezkręgowce oraz drobne ryby. Potrafi połykać zdobycz dosyć dużych rozmiarów. Węgorz jest aktywny nocą, do momentu osiągnięcia dojrzałości płciowej, żyją w wodach śródlądowych, samice w głębi lądu, samce w obrębie wód słonawych. Dorosłe osobniki wędrują z wód słodkich do morza.Wędrówka rozrodcza węgorzy zaczyna się wiosną i trwa do jesieni. Po dotarciu do Morza Sargassowego, na głębokości 400-1000 metrów odbywa się tarło. Dorosłe osobniki po odbyciu tarła giną. Larwy węgorza, unoszone są przez Prąd Zatokowy (Golfstrom) w kierunku wschodnim i po upływie 2-3 lat docierają do przybrzeżnych wód europejskich, a stamtąd wpływają do rzek, głównie na terytoriach Francji i Anglii.

Awers monety: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod orłem oznaczenie roku emisji: 2003, poniżej napis: ZŁ 20 ZŁ. Po bokach łap orła wizerunki flagi państwowej. U góry półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA. Pod lewą łapą orła znak mennicy: m/w.

Rewers monety : Na tle stylizowanego globu wizerunki dwóch węgorzy, larwy węgorza oraz napis: Węgorz europejski/Anguilla anguilla.

Źródła: monety dla nuizmatyka, kolekcjnera, hobbisty

Monety srebrne 20 zł - Morświn

20 zł, Morświn

Projektant - Ewa Tyc-Karpińska / Urszula Walerzak
Rok emisji - 2004
Nakład monety - 56 000 szt.
Metal - srebro (Ag 925)
Waga - 28,28 g
Średnica - 38,61 mm

Awers : Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod orłem oznaczenie roku emisji: 2004, poniżej napis: ZŁ 20 ZŁ. Po bokach łap orła wizerunki flagi państwowej. U góry półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA. Pod lewą łapą orła znak mennicy M/W

Rewers : Wizerunki dwóch morświnów. U góry półkolem napis: MORŚWIN. U dołu na tle fragmentu stylizowanej mapy Polski napis: Phocoena phocoena.


Morświn (łac. Phocoena phocoena) należy do zębowców, podrzędu waleni. Jest przedstawicielem rodziny morświnowatych (łac. Phocoenidae), przez co jest spokrewniony z delfinem.

Naturalnym środowiskiem morświnów są wody przybrzeżne, umiarkowanie chłodne oraz subarktyczne na półkuli północnej (m.in. wody Bałtyku). W polskich wodach Bałtyku w 1994 roku występowało 600 osobników tego gatunku. Niestety, z biegiem czasu populacja tego gatunku maleje w syzbkim tempie.

Morświny żyją samotnie lub w niewielkich grupach. Ich pożywieniem są przydenne i pelagiczne ryby ławicowe, takie jak: śledzie, makrele, sardele, witlinki oraz niektóre przydenne bezkręgowce. W porównaniu z delfinami, morświny wykazują mniejszą inteligencję i nie potrafią przywiązać się do człowieka jak robi to z kolei delfin, przez co bardzo trudno chować je w niewoli, a to z kolei jest wynikiem ciągłego spadku populacji tego gatunku. Morświny mają krótko ścięty pysk, a ich zęby są dłutowate. Płetwa grzbietowa jest krótsza oraz jest osadzona bliżej ogona niż u delfinów. Płetwy piersiowe są krótkie i w kształcie trójkąta. Ubarwienie tego gatunku, różni się od reszty podrzędu i podobne jest do rybiego. Kolory po bokach ciała z czerni na grzbiecie przechodzą w biel brzucha odcieniami, a nie całymi kolorami jak u waleni.

Źródło: sklep numizmatyczny, numizmatyka, monety

Monety kolekcjonerskie, 20 zł Świstak

Numizmatyka z okresu III RP

Świstak to gryzoń z rodziny wiewiórkowatych. Występuje w Alpach i pasmach Karpat, a także w Pirenejach, gdzie został sztucznie wprowadzony przez człowieka. W Polsce występuje w wysokich rejonach Tatr w bardzo nielicznej grupie osobników (około tysiąca). U świstaków występuje dymorfizm płciowy (samiec większy od samicy). Ich długość ciała to 42 – 54 cm, długość ogona 13 – 16 cm, a waga 2,3 - 5,7 kg. Ubarwienie futra jest różne, od żółtawobrązowej, przez czerwonawą, do szarej. Czubek głowy zawsze czarny, boki ciała i nogi żółtawoszare. Świstak zamieszkuje trudno dostępne piętra hal i turni, omija okolice ruchliwych szlaków turystycznych. Gdy wyczuje niebezpieczeństwo i zagrożenie chowa się do wcześniej przygotowanej głębokiej (około 1 metra) nory, osiągającej długość 10 metrów. Nory wykorzystywane są również jako miejsce lęgu, poza tym w nich świstak zapada w długi sen zimowy, który trwa zazwyczaj od września do kwietnia. Przedtem świstak zatyka wyloty nory trawą i korzeniami. Świstak żyje w stadzie, w momencie żerowania, jeden osobnik ze stada stoi na czatach, to właśnie wtedy świstak przyjmuje pozycję charakterystyczna dla tego gatunku. Z tej pozycji „na słupka” dobrze widać na wszystkie strony, w razie niebezpieczeństwa wydaje głośny świst, od którego pochodzi nazwa gatunku. Zaalarmowane stado w bardzo szybki sposób chowa się do nor.

Żer świstaków odbywa się w ciągu dnia. Żywią się roślinami, nadziemnymi pędami, bulwami, jak również korzeniami. Szczególnie intensywnie żerują jesienią, przed zapadnięciem w sen zimowy, aby zgromadzić zapas tłuszczu przed nadejściem zimy.Okres rozrodczy u świstaków trwa 33-34 dni, samica rodzi od 1 do 7 młodych, przy czym samica rodzi tylko raz w roku. Młode świstaki wychodzą z nory po 40 dniach, jednak pozostaja pod opieka matki, która żywi je mlekiem przez kolejne dwa miesiące. Dojrzałość płciową osiągają po 4 latach. Żyją średnio od 15 do 18 lat, 20 lat w niewoli. W Polsce świstak jest objęty ścisłą ochroną. Na początku XX wieku, był cenną zdobyczą kłusowników, którzy „świstacze sadło” sprzedawali jako panaceum na wiele schorzeń i dolegliwości.

Awers: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod orłem oznaczenie roku emisji: 2006, poniżej napis: ZŁ 20 ZŁ. Po bokach łap orła wizerunek flagi państwowej. U góry półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA. Pod lewą łapą orła znak mennicy: m/w

Rewers: Z lewej strony wizerunek dorosłego świstaka stojącego na tylnich łapach. Z prawej strony wizerunek dwóch młodych świstaków na górskiej skale. W tle stylizowany wizerunek krajobrazu górskiego. U góry półkolem napis: ŚWISTAK – Marmota marmota

Projektant awersu: Ewa Tyc-Karpińska / Andrzej Nowakowski

Źródło: Monety srebrne enumizmatyczny.pl

20 zł, Foka

Monety z okresu III RP

Foka szara (Halichoerus grypus) jest u nas najczęściej spotykanym przedstawicielem rodziny fok. Pojawia się sporadycznie na wybrzeżach Bałtyku, a także w przybrzeżnych jeziorach, np. w jeziorze Łeba i w jeziorze Dąbskim koło Szczecina.
Ssak ten ma na grzbiecie szare futro, a na brzusznej stronie ciała żółtawobiałe w szarobrunatne lub czarne plamy. Samice osiągają do 2,2 m długości i do 200 kg masy, samce natomiast osiągają do 3 m długości i 315 kg masy. Foka szara żyje w stadach i prowadzi osiadły tryb życia, nie odbywając większych wędrówek. Żywi się głównie rybami morskimi. Samiec gromadzi wokół siebie do 10 samic. Po około 11 miesięcznej ciąży samica rodzi w lutym, lub marcu, na lodzie, lub brzegu jedno młode. Jest ono kredowobiałe i waży od 9 do 15 kg. W niewoli foka szara może żyć do 43 lat.

Awers monety: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod orłem oznaczenie roku emisji: 2007, poniżej napis: ZŁ 20 ZŁ. Po bokach łap orła wizerunki flagi państwowej. U góry półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA. Pod lewą łapą orła znak mennicy: m/w.

Rewers monety: W centralnej części wizerunki dwóch dorosłych fok i jednej młodej foki oraz w tle cień dwóch fok. Powyżej stylizowane morskie fale. U góry półkolem napis: FOKA SZARA, u dołu półkolem napis: Halichoerus grypus.

Projektanci monety: Ewa Tyc – Karpińska/ Robert Kotowicz

Źródło: monety kolekcjonerskie
c.d.n

Monety kolekcjonerskie 20 zł, Jeż

Jeż (Erinaceus europaeus) jest niewątpliwie jednym z najpopularniejszych zwierząt w Polsce. Ten sympatyczny ssak dzień spędza w ukryciu, a na łowy wychodzi po zmroku, przy czym charakterystycznie posapuje. Jeż zjada dżdżownice, ślimaki, owady, płazy, gady, małe ssaki, a nawet nasiona, owoce i korzenie roślin. Jeż charakteryzuje się dużą odpornością na trucizny. Ukąszenie żmii, które jednorazowo może zabić 35 świnek morskich, jest dla niego niegroźne. Odporny jest również na arszenik, sublimat i opium.
Jeden lub dwa razy do roku, samica rodzi od dwóch do dziesięciu młodych w jednym miocie. Początkowo posiadają miękkie, brudnobiałe igły. Zaniepokojone zwierzę zwija się w kłębek, tworząc z ciała nastroszoną kolcami kulę, a ten system obronny dobrze chroni go przed zębami lisa, wilka, czy też psa.
Jeż jest u nas objęty całkowitą ochroną gatunkową, na całym terytorium naszego kraju, z wyjątkiem ogrodzonych pomieszczeń, np. bażanciarni, skąd należy go wynosić (nie zabijać), ponieważ niszczy lęgi. Jeż w niewoli żyje maksymalnie od 8 do 10 lat.

Rok emisji: 1996
Nakład: 18.000 szt.
Metal: srebro (Ag 925)
Waga : 28,28 g
Średnica: 38,61 mm

Awers: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod orłem oznaczenie roku emisji: 1996, poniżej napis: ZŁ 20 ZŁ. Po bokach łap orła wizerunki flagi państwowej. U góry półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA. Pod lewą łapą orła znak mennicy: m/w.

Rewers : W centralnej części wizerunek jednego dorosłego jeża i pięciu małych jeży, pomiędzy nimi stylizowana roślinność. U góry półkolem napis: JEŻ – Erinaceus europaeus.

Projektant monety: Ewa. Tyc-Karpińska / Roussanka Nowakowska

Źródło: monety polskie

Monety kolekcjonerskie 20 zł, Sum

Sum europejski (Silurus glanis) jest pierwszą polską monetą kolekcjonerską po denominacji, z serii "Zwierzęta Świata".

Opis monety:Awers: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod orłem oznaczenie roku emisji: 1995, poniżej napis: ZŁ 20 ZŁ. Po bokach łap orła wizerunki flagi państwowej. U góry półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA.

Rewers: Sylwetka suma płynącego wśród wodnej roślinności. Z prawej u góry napis półkolem: SUM - Silurus glanis.

Projektantem monety są: Ewa Tyc-Karpińska (awers), oraz Roussanka Nowakowska (rewers)

Sum europejski (Silurus glanis) jest największą rybą słodkowodną występującą w wodach Europy. Osiąga długość od 2 do 2,5 m i wagę do100kg (maksymalnie 5 m i wagę 306 kg). Posiada dużą głowę i długie pozbawione łusek ciało, a także silnie uzębiony otwór gębowy. Nad górną szczęką znajdują się dwa długie, a pod dolną cztery krótkie wąsy. Płetwa grzbietowa jest silnie zredukowana, posiada tylko 3-5 promieni, natomiast płetwa odbytowa jest bardzo długa i sięga prawie do zaokrąglonej płetwy ogonowej. Jego ogon jest bardzo długi, stanowi 3/5 długości ciała. Sum ma małe oczy, nozdrza zakończone krótkimi mięsistymi rurkami. Ubarwienie zależy od środowiska. Grzbiet jest ciemny lub prawie czarny, czasem z zielonkawym, niebieskawym lub brązowawym odcieniem. Boki ciemnożółtawobiałe z wyraźnym szarobrązowym marmurkowym wzorem, brzuch szarobiały z ciemnymi nieregularnymi plamami. Czasami występują czerwonookie osobniki albinotyczne. W pierwszym okresie życia młode osobniki żywią się planktonem, pod koniec pierwszego roku, stają się świetnymi myśliwymi, przez co zalicza się je do drapieżników. Polują na ryby różnych gatunków, wbrew pozorom większość zdobyczy to niewielkie ryby o długości kilkunastu centymetrów, ale nie pogardzą również rakami, żabami, czy też kijankami. Sum prowadzi nocny tryb życia. W ciągu dnia przebywa w miejscach trudno dostępnych. Leży nieruchomo na dnie spokojnych, mulistych głębokich wód, gdzie nikt nie zakłóca jego spokoju. Jest samotnikiem, rzadko żeruje w grupach.

Sum dożywa ponad 30 lat, jeśli wcześniej nie wpadnie w ręce wędkarzy.



źródło: sklep numizmatyczny enumizmatyczny.pl

Monety kolekcjonerskie 20 zł Puchacz

Puchacz (Bubo bubo) jest najokazalszą naszą sową. Jego widok budzi ogromne wrażenie, za sprawą groźnie wyglądających oczu z pomarańczową tęczówką i silnymi, mocnymi pazurami. Uroku puchaczowi dodają „uszy” (złożone z kilku piór długości około 10 cm), które sterczą nad jego oczami. Niestety, ta niewątpliwie piękna sowa, należy do bardzo nielicznych, ginących ptaków lęgowych. Jeszcze sto lat temu puchacz zamieszkiwał w Polsce wszystkie większe lasy, lecz już w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia, liczba gniazd w całym kraju wynosiła zaledwie około 60 -70. Stosunkowo często zasiedla Pieniny i tam łącznie z terenami sąsiadującymi zamieszkuje prawdopodobnie około 10 par. Populację tego ptaka w całej Europie Środkowej ograniczył przede wszystkim człowiek. Niszczył jego gniazda, jaja, młode, strzelał do okazów dorosłych i używał go do tzw. „polowania z puchaczem”. Puchacz z niewyjaśnionych przyczyn wzbudza w dziennych ptakach ogromną niechęć i agresję. Najprawdopodobniej przez to, że jego pojawienie się go za dnia jest niezwykłą rzadkością, przez co uwiązany za nogę do palika zwabiał dzienne ptaki z danej okolicy, a myśliwi z ukrycia strzelali do gatunków przeważnie pożytecznych.
Puchacz poluje na mniejsze ssaki, ptaki i żaby. Wyprowadza przeważnie dwoje młodych raz w roku. Chętnie korzysta z opuszczonych gniazd dużych ptaków drapieżnych, bociana czarnego, czapli, lub składa jaja na półkach i we wnękach skalnych. Rozpiętość jego skrzydeł może sięgać 160 – 166 cm, a masa ciała około 2,5 kg. Puchacz wydaje donośny głos „puhu”, stąd wywodzi się nazwa gatunku, poza tym kłapie dziobem i chichocze.

Projektant monety: Ewa Tyc – Karpińska/Andrzej Nowakowski

Awers monety: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod orłem oznaczenie roku emisji: 2005, poniżej napis: ZŁ 20 ZŁ. Po bokach łap orła wizerunki flagi państwowej. U góry półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA. Pod lewą łapą orła znak mennicy: M/W

Rewers monety: Wizerunki: dorosłego puchacza oraz trojka piskląt w gnieździe na sośnie. U góry półkolem napis: PUCHACZ – Bubo bubo.

Źródło: polskie monety

Monety kolekcjonerskie 20 zł, Jaszczurka zielona

Moneta z wizerunkiem jaszczurki zielonej (o nominale 20 zł) jest kolejną monetą z serii „Zwierzęta Świata” wyemitowaną przez Narodowy Bank Polski.

Awers monety: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod orłem oznaczenie roku emisji: 2009, poniżej napis: ZŁ 20 ZŁ. Po bokach łap orła wizerunki flagi państwowej Rzeczypospolitej Polskiej. U góry półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA. Pod lewą łapą orła znak mennicy: M/W.

Rewers monety: W centralnej części wizerunki dwóch jaszczurek. Jaszczurka z lewej strony oparta na kamieniach. U góry i u dołu w tle stylizowane wizerunki roślin. U góry półkolem napis: JASZCZURKA ZIELONA - Lacerta viridis.

Projektant monety: Ewa Tyc – Karpińska/Robert Kotowicz

TAGI: numizmatyka

Jaszczurka zielona (Lacerta viridis) należy do rodziny jaszczurek właściwych. Samiec jaszczurki zielonej posiada bezplamistą, lub mocno nakrapianą czarnymi plamkami, trawiastozieloną barwę. Samica jest szarozielona, a wzdłuż jej grzbietu występują nieregularne ciemne plamki z jasnymi liniami. Brzuch jest w kolorze żółtym, lub żółtozielony. Ich długość nie przekracza 40 cm, a waga 1 kg. Zamieszkuje tereny trawiaste, kamieniste i krzewiaste. Jaszczurka zielona należy do gatunku ciepłolubnych, toteż prowadzi dzienny tryb życia, oprócz tego lubi się wygrzewać na suchym i dobrze nasłonecznionym terenie. Noce spędza we wcześniej wygrzebanej norze. Żywi się owadami, największe osobniki potrafią zjeść mniejsze jaszczurki i węże. Na przełomie kwietnia i maja u jaszczurek zielonych występuje okres godowy. Samica pod koniec maja, lub w czerwcu składa (do uprzednio przygotowanych nor w ziemi) od 5 do 13 jaj, o wymiarach 18x18 mm, które znajdują się w pergaminowych osłonkach. Po niespełna dwóch miesiącach z jaj wylęgają się młode o długości od 8 do 9 cm.
Po II wojnie światowej, w latach 70-tych, stwierdzono jej występowanie w Ustroniu (Śląsk Cieszyński). Jaszczurka zielona podlega ścisłej ochronie gatunkowej w Polsce. Gatunek ma status zanikłego na terenie Polski.

Źródło: numizmatyka