Monety kolekcjonerskie, 20 zł Świstak

Numizmatyka z okresu III RP

Świstak to gryzoń z rodziny wiewiórkowatych. Występuje w Alpach i pasmach Karpat, a także w Pirenejach, gdzie został sztucznie wprowadzony przez człowieka. W Polsce występuje w wysokich rejonach Tatr w bardzo nielicznej grupie osobników (około tysiąca). U świstaków występuje dymorfizm płciowy (samiec większy od samicy). Ich długość ciała to 42 – 54 cm, długość ogona 13 – 16 cm, a waga 2,3 - 5,7 kg. Ubarwienie futra jest różne, od żółtawobrązowej, przez czerwonawą, do szarej. Czubek głowy zawsze czarny, boki ciała i nogi żółtawoszare. Świstak zamieszkuje trudno dostępne piętra hal i turni, omija okolice ruchliwych szlaków turystycznych. Gdy wyczuje niebezpieczeństwo i zagrożenie chowa się do wcześniej przygotowanej głębokiej (około 1 metra) nory, osiągającej długość 10 metrów. Nory wykorzystywane są również jako miejsce lęgu, poza tym w nich świstak zapada w długi sen zimowy, który trwa zazwyczaj od września do kwietnia. Przedtem świstak zatyka wyloty nory trawą i korzeniami. Świstak żyje w stadzie, w momencie żerowania, jeden osobnik ze stada stoi na czatach, to właśnie wtedy świstak przyjmuje pozycję charakterystyczna dla tego gatunku. Z tej pozycji „na słupka” dobrze widać na wszystkie strony, w razie niebezpieczeństwa wydaje głośny świst, od którego pochodzi nazwa gatunku. Zaalarmowane stado w bardzo szybki sposób chowa się do nor.

Żer świstaków odbywa się w ciągu dnia. Żywią się roślinami, nadziemnymi pędami, bulwami, jak również korzeniami. Szczególnie intensywnie żerują jesienią, przed zapadnięciem w sen zimowy, aby zgromadzić zapas tłuszczu przed nadejściem zimy.Okres rozrodczy u świstaków trwa 33-34 dni, samica rodzi od 1 do 7 młodych, przy czym samica rodzi tylko raz w roku. Młode świstaki wychodzą z nory po 40 dniach, jednak pozostaja pod opieka matki, która żywi je mlekiem przez kolejne dwa miesiące. Dojrzałość płciową osiągają po 4 latach. Żyją średnio od 15 do 18 lat, 20 lat w niewoli. W Polsce świstak jest objęty ścisłą ochroną. Na początku XX wieku, był cenną zdobyczą kłusowników, którzy „świstacze sadło” sprzedawali jako panaceum na wiele schorzeń i dolegliwości.

Awers: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod orłem oznaczenie roku emisji: 2006, poniżej napis: ZŁ 20 ZŁ. Po bokach łap orła wizerunek flagi państwowej. U góry półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA. Pod lewą łapą orła znak mennicy: m/w

Rewers: Z lewej strony wizerunek dorosłego świstaka stojącego na tylnich łapach. Z prawej strony wizerunek dwóch młodych świstaków na górskiej skale. W tle stylizowany wizerunek krajobrazu górskiego. U góry półkolem napis: ŚWISTAK – Marmota marmota

Projektant awersu: Ewa Tyc-Karpińska / Andrzej Nowakowski

Źródło: Monety srebrne enumizmatyczny.pl

20 zł, Foka

Monety z okresu III RP

Foka szara (Halichoerus grypus) jest u nas najczęściej spotykanym przedstawicielem rodziny fok. Pojawia się sporadycznie na wybrzeżach Bałtyku, a także w przybrzeżnych jeziorach, np. w jeziorze Łeba i w jeziorze Dąbskim koło Szczecina.
Ssak ten ma na grzbiecie szare futro, a na brzusznej stronie ciała żółtawobiałe w szarobrunatne lub czarne plamy. Samice osiągają do 2,2 m długości i do 200 kg masy, samce natomiast osiągają do 3 m długości i 315 kg masy. Foka szara żyje w stadach i prowadzi osiadły tryb życia, nie odbywając większych wędrówek. Żywi się głównie rybami morskimi. Samiec gromadzi wokół siebie do 10 samic. Po około 11 miesięcznej ciąży samica rodzi w lutym, lub marcu, na lodzie, lub brzegu jedno młode. Jest ono kredowobiałe i waży od 9 do 15 kg. W niewoli foka szara może żyć do 43 lat.

Awers monety: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod orłem oznaczenie roku emisji: 2007, poniżej napis: ZŁ 20 ZŁ. Po bokach łap orła wizerunki flagi państwowej. U góry półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA. Pod lewą łapą orła znak mennicy: m/w.

Rewers monety: W centralnej części wizerunki dwóch dorosłych fok i jednej młodej foki oraz w tle cień dwóch fok. Powyżej stylizowane morskie fale. U góry półkolem napis: FOKA SZARA, u dołu półkolem napis: Halichoerus grypus.

Projektanci monety: Ewa Tyc – Karpińska/ Robert Kotowicz

Źródło: monety kolekcjonerskie
c.d.n